Federalno ministarstvo rada i socijalne politike, u skladu s Programom rada Vlade
Federacije Bosne i Hercegovine, uputilo je Vladi FBiH Prednacrt Zakona o radu radi
razmatranja i usvajanja, nakon čega bi zakon, u formi nacrta, bio upućen u
parlamentarnu proceduru, navedeno je na zvaničnoj stranici ovog ministarstva.
Prednacrt Zakona o radu, pojašnjava se, rezultat je gotovo dvogodišnjeg intenzivnog
rada, širokog socijalnog dijaloga i opsežnih javnih konsultacija. U procesu izrade
pribavljena su mišljenja svih kantona u Federaciji BiH, Ureda za zakonodavstvo i
usklađenost sa propisima EU, nadležnih tijela za usklađenost sa pravnom stečevinom
Evropske unije, federalne i kantonalnih inspekcija rada, kao i svih relevantnih federalnih
i kantonalnih ministarstava i institucija, osim Federalnog ministarstva pravde i
Ministarstva finansija.
Pribavljena su i mišljenja socijalnih partnera, odnosno Udruženja poslodavaca i
sindikata, a dostavljen je na mišljenje i Ekonomsko-socijalnom vijeću Federacije Bosne i
Hercegovine.
Zakon je u potpunosti usklađen s evropskim direktivama i konvencijama, a izrađen je uz
snažnu saradnju s Međunarodnom organizacijom rada (ILO), Evropskom komisijom, UN
Women i drugim međunarodnim partnerima.
U saopštenju resornog ministarstva navodi se da su „predloženim zakonom pravi se
značajan iskorak u uređenju tržišta rada u Federaciji BiH, s ciljem da se unaprijedi
položaj radnika, poveća pravna sigurnost, ali istovremeno omogući fleksibilnije i
predvidivije poslovanje poslodavaca.“
“Za radnike, Prednacrt Zakona o radu donosi niz važnih unapređenja. Rad na
neodređeno vrijeme postaje sistemsko pravilo, čime se jača sigurnost zaposlenja i
smanjuje nesiguran i dugotrajan rad na određeno vrijeme. Značajno se unapređuju
prava iz radnog odnosa, detaljnije se uređuju ugovori o radu, vođenje evidencija, zaštita
sindikalnih povjerenika, disciplinski postupci i inspekcijski nadzor”, naveo je federalni
ministar rada i socijalne politike Adnan Delić, u svojstvu resornog ministra i predlagača
ovog teksta Zakona.
Posebna pažnja, naveo je ministar Delić, posvećena je zaštiti žena, porodice, roditelja i
djece. Zakon proširuje prava porodilja, očeva, usvojitelja, staratelja i hranitelja,
omogućava fleksibilnije korištenje roditeljskog odsustva, precizira rad s polovinom
punog radnog vremena, te po prvi put uvodi posebne kaznene odredbe za
diskriminaciju po osnovu trudnoće, spola i roditeljstva, uključujući zabranu uslovljavanja
zapošljavanja testom trudnoće i uskraćivanja prava tokom trudnoće i roditeljskog
odsustva.
Značajna novina je i ukidanje ograničenja trajanja godišnjeg odmora, čime se ispravljaju
dugogodišnje nepravde prema određenim sektorima, poput obrazovanja, zdravstva,
rudarstva i drugih, a trajanje godišnjeg odmora se proširuje i vezuje za kolektivne
ugovore i posebne propise.
Za poslodavce, zakon donosi širu lepezu zakonitih i jasno uređenih instituta rada, čime
se smanjuje pravna nesigurnost i siva zona rada. Uvode se i precizno uređuju sezonski
rad, rad na daljinu, rad na izdvojenom radnom mjestu, rad u vanrednim situacijama, kao
i rad putem digitalnih radnih platformi. Posebno se normira rad agencija za privremeno
zapošljavanje, u skladu s evropskim direktivama i konvencijama, čime se uređuje oblast
koja u praksi već postoji, ali bez jasnih pravila.
Zakon dodatno razrađuje pitanje plate i dodataka na platu, uključujući prekovremeni
rad, noćni rad, rad nedjeljom i rad u dane kada zaposlenik nije bio dužan raditi, uz
mogućnost da se kroz kolektivne ugovore i pravilnike o radu osiguraju dodatna prava.
Radno vrijeme ostaje organizirano na 40 sati sedmično, dok se pauza planira u okviru
plaćenog radnog vremena, uz mogućnost prilagođavanja specifičnim djelatnostima, što
je rješenje usklađeno s praksom u zemljama Evropske unije i regiona.
Prednacrt Zakona o radu po prvi put detaljno uređuje i rad Ekonomsko-socijalnog vijeća
Federacije BiH i kantona, čime se jača institucionalni okvir socijalnog dijaloga i
ispunjava jedan od važnih uslova na evropskom putu Bosne i Hercegovine.
Federalno ministarstvo rada i socijalne politike ističe da Prednacrt Zakona o radu ne
predstavlja kompromis koji zadovoljava isključivo jednu stranu, već uravnotežen
pokušaj da se odgovori na potrebe savremenog tržišta rada, zaštite prava radnika i
osigura konkurentnije i stabilnije poslovno okruženje u Federaciji BiH.
